نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید لامپ ها بدانیم

2
101
نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

امروزه روشنایی کارکردی فراتر از تامین نیاز بشر به نور مصنوعی پیدا کرده و آرامش، امنیت و زیبایی را نیز با خود به همراه دارد. با رشد تکنولوژی، شاهد تغییر در نسل های منابع روشنایی بوده‌ایم که موجب تولید مدل‌های متنوع لامپ و چراغ، با کاربردهای تخصصی شده و این صنعت را دست خوش تغییرات مثبتی در زمینه بهره وری مصرف انرژی و کاربردها نموده است. با توجه به تنوع محصولات روشنایی و کاربردهای تخصصی آنان که ناشی از بهره‌گیری از آخرین تکنولوژی تولید نور یعنی LED می باشد.

در این نوشتار ضمن معرفی نسل‌های مختلف منابع روشنایی به چند سوال رایج مشتریان محترم جهت انتخاب محصول روشنایی متناسب با فضای کاربری پاسخ خواهیم داد.

سیر تحول نسل‌های منابع روشنایی

تامین نور توسط محصولات روشنایی از طریق سه گونه تکنولوژی صورت می‌پذیرد. در ادامه به معرفی فشرده این سه نسل می‌پردازیم.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

 

1. محصولات رشته‌ای

نسل اول منابع روشنایی در نتیجه گرم شدن فلز تنگستن از طریق اعمال ولتاژ به دو سر این رشته سیم حاصل می‌شود که به آنها  لامپ رشته ای گفته می‌شود. این نسل بیش از صد سال به صورت انبوه و صنعتی در جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. لامپ‌های رشته‌ای با وجود بهره‌ نوری (لومن بر وات) پایین، دارای بهترین کیفیت رنگ نور به دلیل نزدیکی شاخص نمود رنگ (CRI: Color Rendering Index)  آن‌ها به نور طبیعی می‌باشند و به همین دلیل کماکان طرفداران خود را دارد. همچنین قیمت پایین و مقرون‌ به صرفه بودن تولید این محصول نیز از جمله عوامل علاقه‌مندی به این گروه محصول در بازار به شمار می‌آید.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

به منظور افزایش بهره‌وری عملکرد لامپ‌های رشته‌ای و مدت زمان کارکرد آن که 1000 ساعت می‌باشد، لامپ‌های رشته‌ای هالوژنی به بازار عرضه گردید. در این لامپ‌ها طول عمر لامپ دو برابر افزایش و به 2000 ساعت می‌رسد. همچنین به دلیل امکان بالا بردن دمای رشته بدون کاهش یافتن عمر لامپ، امکان افزایش بهره نوری لامپ تا %30 به نسبت لامپ‌های رشته‌ای فراهم شده است چنان که شار نوری لامپ 70 وات هالوژن معادل شار نوری یک لامپ 100 وات رشته‌‌ای می‌باشد.

با توجه به دمای بالای بدنه لامپ‌های هالوژنی، توجه به نکات ایمنی توصیه شده از سوی تولیدکنندگان ضروریست. این محصولات نمی‌بایست در مجاورت اشیاء قابل اشتعال از قبیل پارچه یا پلاستیک، چوب و غیره مورد استفاده قرار بگیرند و در زمان تعویض آن می‌بایست حتماً لامپ در حالت خاموش و خنک بوده تا احتمال شکستن حباب شیشه‌ای و پرت شدن ذرات شیشه وجود نداشته باشد.

2. محصولات کم‌مصرف

دومین نسل از منابع روشنایی، لامپ‌های فلورسنت، مورد مصرف در كاربردهای روشنایی عمومی هستند. اساس کار لامپ‌های فلورسنت بر این است که با اتصال جریان به دوسر لامپ، عمل تخلیه الکتریکی در لامپ اتفاق می‌افتد.

محصولات فلورسنتی دارای طول عمر 8000 الی 10000 ساعتی یعنی 8 تا 10 برابر بیشتر از محصولات رشته‌ای می‌باشند. علاوه بر آن دارای بهره‌نوری 4 الی 5 برابری به نسبت نسل قدیمی خود یعنی لامپ رشته‌ای هستند و از این رو با استقبال مصرف‌کنندگان روبرو گردید.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

معایب و مزایای لامپ های کم مصرف

  • طول عمر بالاتر نسبت به لامپ های رشته ای تقریبا هشت تا ده برابر
  • بازدهی نور چهار الی پنج برابر نسبت به لامپ های پرمصرف
  • گفته می شود به دلیل وجود گاز جیوه که جز گازهای سمی محصوب می شود و همچنین ایجاد پرتوهای فرابنفش که این لامپ ها از خود ساطع می کنن برای سلامتی انسان مخاطره آمیز بوده و ایجاد سرطان می نمایند ولی این ادعا به طور کامل ثابت نشده ولی شکی نیست که این لامپ ها به هنگام شکستن گاز جیوه درون خود را آزاد کرده و این گاز برای سلامتی انسان مضر می باشد و توصیه می شود به هنگام شکستن این لامپ ها حداقل به مدت 20 دقیقه محل را ترک کنید

3. محصولات فوق کم‌ مصرف (LED)

آخرین و جدیدترین تکنولوژی صنعت روشنایی با بهره‌گیری از دیودهای گسیل کننده نور یا (LED: Light Emitting Diode) پدید آمده است. دیودهای نورافشان که متشکل از نیمه هادی‌ها هستند، با گذر جریان الکتریکی مقداری انرژی به شکل نور ساطع می‌کنند و این نور با عبور از ماده فسفر به رنگ‌های مختلف دیده می‌شود.

بهره نوری بالا و هم چنین ایجاد قابلیت تولید محصولات روشنایی در توان و اشکال مختلف، باعث استقبال قابل توجه مشتریان و کاربرد روز افزون محصولات روشنایی LED گردید.

محصولات LED علاوه بر این‌ که دارای بهره‌وری بالایی به نسبت محصولات رشته‌ای و فلورسنت (10 و 2 برابر) هستند، دارای طول عمر 25000 ساعت می‌باشند.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

قیمت این نوع لامپ نسبتا بالاست اما با در نظر گرفتن مصرف انرژی کم، طول عمر و دوام بسیار بالا، مقرون به صرفه است. نکته مثبت دیگر آن که، این نوع لامپ در ساختار خود سرب و جیوه ندارد و از نظر سلامتی و سازگاری با محیط زیست هم بسیار مناسب است.
همان‌گونه که اشاره گردید، تکنولوژی LED قابلیت تولید محصولات در اشکال مختلف و با کاربری‌های گوناگون را امکان‌پذیر ساخته است. با توجه به مدل‌ها و کاربری‌های متنوع محصولات روشنایی LED، به منظور انتخاب بهترین نوع و مدل جهت جایگزینی با محصولات نسل های قدیمی و یا تجهیز روشنایی فضاهای گوناگون، نیاز به آشنایی با کاربری‌ها و ویژگی‌های محصولات جدید می‌باشد.

 

انواع لامپ‌ها و چراغ‌های LED

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

محصولات روشنایی LED را می‌توان در دو دسته کلی لامپ و چراغ دسته بندی نمود.

به منظور بهره‌گیری از لامپ‌ها می‌بایست در نگهدارنده‌های (سرپیچ) آویز، لوستر، قاب و غیره نصب شوند.

اما چراغ‌های روشنایی (شامل منبع نور به صورت یکپارچه) دارای بدنه و قاب مخصوص به منظور نصب در فضاهای مختلف هستند و نیازی به قطعه اضافه همانند نگهدارنده سرپیچ نمی‌باشد. چراغ‌ها نیز در دو مدل کلی؛ روکار و توکار تولید می‌شوند که بسته به نوع فضا از سوی مصرف‌کنندگان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در چراغ‌هایی با قابلیت نصب توکار، توجه به سایز برش به منظور قرار دادن این محصولات در سقف ضروری است. سایز برش چراغ‌های توکار از سوی تامین کنندگان ارائه و به منظور نصب می‌بایست حفره‌ای به اندازه سایز برش در سقف ایجاد گردد. در مورد جایگزینی و بروزرسانی محصولات روشنایی با چراغ‌های LED پارامتر اندازه برش نقش مهم‌تری در انتخاب چراغ دارد چرا که حفره در سقف موجود و می‌بایست چراغی با سایز برش منطبق با حفره انتخاب گردد. در مورد چراغ‌ها با قابلیت نصب روکار محدودیتی وجود نداشته و این چراغ‌ها بدون نیاز به ایجاد برش و توسط ابزار طراحی شده به سقف پیچ می‌گردند. 

 

مزایا و معایب لامپ های ال ای دی (LED)

  • طول عمر
  • بازده نور بسیار بالا نسبت به لامپ های دیگر
  • تعداد خاموش روشن: طول عمر این لامپ‌ها به هیچ وجه تابعی از تعداد روشن و خاموش شدن نیست، می‌توان این لامپ‌ها را میلیون‌ها بار روشن و خاموش کرد. در واقع طول عمر لامپ تنها به مدت زمان روشن بودن بستگی دارد.
  • اشعه های لامپ: میزان اشعه فرابنفش لامپ‌های LED بسیار کم است. اما به هر حال نورهای سفید لامپ‌ها از نورهای زرد آنها، اشعه فرابنفش بسیار کمتری دارند.

نقطه ضعف: لامپ های ال ای دی به صورت ریسه و به شکل سری در لوستر ها استفاده می شوند و چنانچه یکی از لامپ ها با مشکل مواجه شود تمامی لامپ های موجود در آن ریسه روشن نخواهند شد.در ضمن تشخیص لامپ ال ای دی سوخته با چشم امکان پذیر نمی باشد

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

کدام رنگ نور مناسب است؟ آفتابی، صدفی یا مهتابی؟

سه نوع اصلی دمای رنگ در روشنایی لامپ‌ها به شرح ذیل می باشند:

1- آفتابی (2700 تا 3000 کلوین) Warm white

2- صدفی یا یخی (3500 تا 4200 کلوین) Cool white

3- مهتابی (5000 تا 6500 کلوین) Day light

1- آفتابی (Warm White & Soft White): لامپ‌های با رنگ آفتابی دارای رنگ زرد ملایم همچون غروب خورشید بوده که احساس آرامش و راحتی را برای افراد حاضر در فضای دارای این نور به وجود می‌آورد. رنگ نور آفتابی به علت ملایم بودن، مناسب برای روشنایی مکان‌هایی که نیاز به آرامش دارند همچون سالن نشیمن، سالن غذاخوری و اتاق خواب می‌باشد.

2- صدفی یا یخی  (Cool White): لامپ‌های با رنگ صدفی به میزان کمی سفیدتر از لامپ‌های آفتابی و طبیعی بوده و احساس انرژی بیشتر را به افراد حاضر در فضای دارای این نور منتقل‌ می‌نماید. در واقع این رنگ نور حد میانه و ترکیبی از رنگ نور آفتابی و مهتابی می‌باشد. این رنگ نور مناسب برای استفاده در فضاهای اداری می باشد.

3- مهتابی (Day Light): لامپ‌های با رنگ مهتابی دارای رنگ آبی و سفید بوده و شبیه ساز روشنایی نیم روز در یک روز صاف و بدون ابر می‌باشد. لامپ‌های مهتابی مناسب برای مطالعه، کارهای دقیق نظیر طراحی و یا فضاهای تولید و کارگاهی می‌باشد. انتخاب رنگ نور به عنوان پارامتری سلیقه‌ای مطرح می‌باشد که توصیه‌هایی به شرح بالا در مورد آنان وجود دارد.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

جایگزینی محصولات نسل‌های گذشته با LED

یکی از سوالات مشتریان در هنگام خرید محصولات LED در مورد جایگزینی آن‌ها با نورهای معادل نسل‌های مختلف محصولات روشنایی می‌باشد. به عنوان مثال نور لامپ 100 وات رشته‌ای  و یا 25 وات کم‌مصرف معادل کدام وات LED است؟

شاخص فنی بررسی میزان نور ساطع شده از یک محصول روشنایی “شار نوری” است که با واحد “لومن” سنجیده می‌شود. یعنی در صورت نیاز به مقایسه میزان نور چند محصول روشنایی، با بررسی میزان شار نوری آن محصولات می‌توان به تفاوت میزان نوردهی آنان پی برد.

انتخاب لامپ مناسب : روشنایی را با متر اندازه بگیرید

بهترین روش برای حل کردن یک مسئله این است که سوال‌های درست بپرسیم. در مورد میزان روشنایی خانه قبل از هر چیز باید بپرسیم که چه مقدار روشنایی برای چه ابعادی از فضا لازم است؟ دومین سوال مربوط به نوع و تعداد لامپ‌هایی است که می‌توانند این میزان روشنایی را فراهم کنند و سوال آخر اینکه از بین گزینه‌های موجود کدام یک برای شما مناسب‌تر است؟

در جواب سوال اول یک قاعده کلی وجود دارد که می‌گوید برای هر ۱۲ متر مربع فضا ۱۵ وات روشنایی مناسب است. این مقدار میانگین روشنایی لازم است و شما می‌توانید با توجه به سلیقه یا تشخیص خودتان تغییر کوچکی در آن ایجاد کنید. مثلا در مورد سالن پذیرایی که نور بیشتری لازم دارد ۱۸ وات یا برای اتاق خواب که نور کمتر و آرامش بیشتری لازم دارد مقدار ۱۲ یا ۱۳ وات را در نظر بگیرید. برای محاسبه تعداد لامپ اول باید تصمیم بگیرید که می‌خواهید از لامپ آویزی استفاده کنید یا لوستر چند شاخه و اگر از لوستر استفاده می‌کنید تعداد شاخه (لامپ قابل نصب روی آن) چندتا است.

برای ساده شدن قضیه فرض کنید شما یک اتاق پذیرایی۳۶ متری دارید. خب حالا شما چقدر روشنایی لازم دارید؟ با توجه به میانگین روشنایی لازم (۱۵ وات برای هر ۱۲ متر) ۴۵ وات روشنایی لازم است. اگر شما از یک لوستر ۹ شاخه استفاده کنید لامپ‌هایی که تهیه می‌کنید باید چند وات باشند؟ خب برای این کار ۴۵ را تقسیم بر ۹ می‌‌کنید و می‌بینید که شما به ۹ لامپ ۵ واتی برای روشنایی اتاق پذیراییتان احتیاج دارید.

اگر قصد استفاده از لامپ ال‌ای‌دی در خانه‌تان را دارید توان مصرفی مورد نیاز شما تقریبا در حدود زیر است:

  • آشپزخانه ۵۰ تا ۱۰۰ وات
  • سرویس بهداشتی ۴۰ تا ۶۰ وات
  • اتاق خواب ۳۰ تا ۷۰ وات
  • اتاق پذیرایی ۶۰ تا ۸۰ وات

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

انتخاب لامپ مناسب: لامپ کم وات و لامپ پر وات

بیشتر ما تقریبا از وقتی که یادمان می‌آید توان مصرفی همه وسایل از جمله لامپ‌ها را با وات بیان می‌کردیم و تصور می‌کردیم هر چقدر عدد مربوط به وات وسایل بزرگتر باشد یعنی آن وسیله بهتر است. البته این تصور اشتباه است و چیزی تحت عنوان لامپ کم وات و لامپ پر وات وجود ندارد. بلکه هر کدام از لامپ‌ها بسته به توان مصرفی آن‌ها مناسب کاربرد خاصی هستند. در ادامه هم ما توان مصرفی رایج‌ترین انوع لامپ که در دسترس همه هستند را برایتان توضیح می‌دهیم.

دسته اول و شناخته‌شده‌ترین نوع لامپ‌ها، لامپ‌های حبابی خانگی هستند که توانی متغیر بین ۷ تا ۲۰ وات دارند و دست شما را برای انتخاب لامپ باز گذاشته است. این لامپ‌ها تقریبا در تمام بخش‌های خانه به کار می‌روند؛ از لوسترهای اسپرت و مدرن گرفته تا لامپ حمام یا حتی چراغ‌های آویزی اتاق مطالعه.

دسته دوم لامپ‌های هالوژنی هستند. این لامپ‌ها که معمولاً به عنوان لامپ تزئینی و دکوراتیو بکار می‌روند در رنگ‌های مختلف تولید می‌شوند و توان آن‌ها بین ۳ تا ۸ وات است. اگر دقت کرده باشید این لامپ‌ها بیشتر در راویز و ابزارهای سقف یا آرک آشپزخانه و راهروی ورودی خانه به کار می‌روند. ویژگی این نوع لامپ‌ها داشتن نور متمرکز است که توجه افراد را به قسمت خاصی جلب می‌کند.

دسته سوم لامپ‌های شمعی و اشکی هستند که معمولاً در لوسترها یا دیوارکوب‌ها استفاده می‌شوند. توان مصرفی این لامپ‌ها بین ۳ تا ۷ وات است.

دسته بعدی لامپ‌های سوزنی هستند و کمترین میزان توان مصرفی مربوط به همین دسته است. توان مصرفی این دسته بین ۲ تا ۳.۵ وات است. مصرف اصلی این لامپ‌ها در چراغ‌های مطالعه یا شب‌خواب است و نور آن‌ها به طور کلی کم است.

دسته آخر چراغ‌های سقفی هالوژنی‌اند که توان آن‌ها بین ۴ تا ۳۰ وات بوده و کاربردی تقریبا مشابه لامپ‌های هالوژنی دارند با این تفاوت که روشنایی این نوع لامپ بیشتر است.

انتخاب لامپ مناسب: تمام هزینه لامپ‌ها با شماست

اگر می‌خواهید هزینه مصرف برق لامپ‌های مختلف را مقایسه کنید باید بدانید که یک لامپ ۹ وات رشته‌ای با یک لامپ ۱۲ وات کم‌مصرف و یک لامپ ۷۵ وات ال‌ای‌دی برابری می‌کند. دلیل این موضوع هم این است که در لامپ رشته‌ای تقریبا ۹۰ درصد انرژی مصرفی به حرارت تبدیل می‌شود نه نور. از آن جا که در هر صورت هزینه هر لامپی که در خانه نصب می‌کنید با شماست بهتر است لامپی را انتخاب کنید که پول شما را صرف گرم‌کردن خودش نکند!

البته قیمت خرید یک لامپ ال‌ای‌دی به نسبت تک رشته‌ای بیشتر و شاید حتی کمی گران است اما همان طور که گفتیم با توجه به مصرف انرژی و دوام این لامپ‌ها از هر نظر مقرون به صرفه هستند. نکته جالب این که قیمت این نوع لامپ نسبت به لامپ کم‌مصرف ارزان‌تر است.

نکاتی که باید قبل از انتخاب و خرید محصول روشنایی بدانیم

 لامپ‌ها از آن چه ظاهرشان نشان می‌دهد خطرناک‌ترند

یکی از معیارهایی که در انتخاب لامپ مناسب باید در نظر بگیرید میزان سلامت آن‌هاست. به طور کلی خیلی از لامپ‌ها در ساختار خود موادی مثل سرب یا آرسنیک دارند که برای سلامتی انسان مضر است و علاوه بر این تشعشعات این لامپ‌ها ممکن است در طولانی مدت مشکلاتی را برای سلامتی جسمی شما ایجاد کند. نکته مهم دیگر این است که کم یا زیاد بودن نور و رنگ آن هم می‌تواند در وضعیت روحی شما بسیار تأثیرگذار باشد. البته شما هرگز به دلیل نصب چراغ بنفش در خانه‌تان سرطان نخواهید گرفت. اما اگر نور تمام خانه‌تان آبی رنگ است خطر ابتلا به افسردگی در مورد شما بیشتر از همسایه دیوار به دیوارتان با نور سفید است. با در نظر گرفتن تمام این موارد توضیحات زیر درباره انواع لامپ‌های موجود در بازار می‌تواند در انتخاب لامپ مناسب به دردتان بخورد.

کارکرد لامپ‌های کم‌مصرف یا مهتابی از طریق تحریک جیوه موجود در آن‌ها است. همان طور که می‌دانید جیوه یک ماده سمی است و به سرعت جذب پوست می‌شود. در صورتی که این نوع لامپ‌ها به هر دلیلی بشکنند جیوه موجود در آن‌ها خارج شده و سلامتی ما را به خطر می‌اندازد. خیلی‌ها معتقدند که با توجه به وجود سرب در ساختار لامپ‌های ال‌ای‌دی همین ماجرا در مورد آن‌ها هم صدق می‌کند اما نکته اینجاست که برای خارج شدن سرب موجود در ال‌ای‌دی‌ها این چراغ باید بشکند و از آن‌جا که دوام این نوع لامپ بسیار بالا و احتمال شکستن آن بسیار کم است عملاً خطری در مورد لامپ‌های ال‌ای‌دی وجود ندارد.

اشعه مضر در نور لامپ‌ها اشعه فرا بنفش است اما به طور کلی میزان فرا بنفش لامپ‌ها کم بوده و این مقدار در مورد چراغ‌هایی با نور مهتابی نسبت به نور زرد کمتر هم هست. با این حال در سطح لامپ لایه‌ای از جنس فسفر وجود دارد که اشعه فرابنفش را فیلتر می‌کند. دقت کنید که اگر لامپی که تهیه می‌کنید بی‌کیفیت باشد یا مدت زیادی مورد استفاده قرار گیرد این لایه از بین رفته و در نتیجه اشعه فرا بنفش بیشتری وارد محیط شما خواهد شد.

نکته دیگر این که لامپ‌های رشته‌ای و کم‌مصرف از جنس شیشه هستند ممکن است در حرارت بالا با کوچکترین ضربه‌ای بشکنند اما این موضوع در مورد لامپ‌های ال‌ای‌دی صادق نیست. چون این نوع لامپ‌ها معمولاً از جنس پلاستیک ساخته می‌شوند.


مشاهده مدل های مختلف لامپ در دیجی کالا

بارگذاری مطالب مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر برای مدیر سایت
بارگذاری بیشتر برای  ابزارآلات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *